De Stichting Weer- en Sterrenkunde Eemsmond organiseert op woensdag 8 april 2026 een lezing voor donateurs en belangstellenden met als titel:
“Zwarte gaten en de informatieparadox”
De lezing wordt gegeven door Marcel Vonk en wordt gehouden in het ontmoetingscentrum van de Kruiskerk, Menno van en singel 21, 9934 GP Delfzijl. Aanvang 19:30 uur.
De quantumfysica en Einsteins zwaartekrachttheorie staan al een eeuw lang op gespannen voet met elkaar. De twee theorieën lijken niet goed samen te gaan, en dat levert problemen op als wetenschappers situaties in het heelal willen begrijpen waar beide een rol spelen – denk aan de oerknal, of zwarte gaten. Nu we sinds enkele jaren zwarte gaten ook daadwerkelijk in het heelal kunnen waarnemen, wordt het oplossen van de spanning tussen quantumfysica en zwaartekracht steeds belangrijker.
De spanning tussen de twee theorieën komt het duidelijkst naar voren in de informatieparadox – een raadsel dat voor het eerst naar voren kwam in het werk van Stephen Hawking in de jaren 70. Hawkings vraag: als er niets uit een zwart gat kan ontsnappen, betekent dat dan ook dat informatie onherroepelijk verloren gaat? In deze lezing leg ik uit waar die vraag vandaan komt, en waarom het verlies van informatie rond zwarte gaten zo’n groot probleem zou zijn. Vervolgens bespreek ik wat we sinds de jaren 70 geleerd hebben, zowel op theoretisch vlak als door sterrenkundige waarnemingen, en hoe wetenschappers hopen de informatieparadox uiteindelijk op te lossen.
Marcel Vonk is onderzoeker in de mathematische fysica aan de Universiteit van Amsterdam. Naast zijn wetenschappelijke werk schrijft hij populairwetenschappelijke artikelen, geeft lezingen, en schreef vier populairwetenschappelijke boeken, waaronder het vorig jaar verschenen ‘Van Getal naar Heelal’. Hij is hoofdredacteur van de populairwetenschappelijke website “The Quantum Universe” en is in de vrije tijd die overblijft fervent toernooipokeraar.
