Sterrenhemel van de maand
(Juli/Augustus)
Het voor deze maand uitgekozen sterrenbeeld is "Ophiuchus" (Slangendrager). Ophiuchus stond voorheen bekend als Serpentarius. Mythologisch wordt het in verband gebracht met de geneesheer Aesculapius, die zo vakkundig werd dat hij
doden weer tot leven kon wekken.
Ter vermijding van ontvolking van de onderwereld ontdeed Jupiter zich van Aesculapius met een bliksemschicht, maar kreeg voldoende berouw om hem aan de
hemel te plaatsen !
"Ophiuchus"
Ophiuchus dringt de dierenriem binnen tussen Scorpius en Sagittarius - tot woede van astrologen die vurig wensen dat de Slangendrager niet bestond !
Er zijn vijf sterren van boven de derde magnitude. Alpha staat nogal afgezonderd van de rest van het sterrenbeeld en ligt bij alpha Hercules (Rasalhague of Hoofd van de Slangendrager).
Delta is zeer rood en vormt een goed paar met de witte epsilon of Yed of de Hand.
In Ophiuchus komen verscheidene dubbelsterren voor: eta is een interessante nauwe dubbelster, omlooptijd 84,3 jaar, magnitude 3,0 en 3,5, maar de
scheiding is gemiddeld niet meer dan 0",5.
Het gebied rond rho Ophiuchi (magnitude 4,59) is een schitterend geheel van stof en gas, IC4604 - een geliefd onderwerp voor astrofotografen.
Tot de planetaire nevels behoort NGC6309, die aan een zwakkere versie van de Ringnevel doet denken. Maar Ophiuchus is beroemd om zijn
bolvormige clusters. Er staan er wel meer dan 20, inclusief zeven Messier-objecten. Hiervan zijn M10 en M12 het eenvoudigst te vinden: M10 ligt
bij de roodachtige ster 30 Ophiuchus van de vijfde magnitude.
Het gehele gebied is echter rijk en men wordt gemakkelijk misleid door naburige sterrenvelden.
- Maan -
Laatste Kwartier: .......... 4 juli 16:35 MEZT
Nieuwe Maan: ............ 11 juli 21.39 MEZT
Eerste Kwartier: .......... 18 juli 12.10 MEZT
Volle Maan: .................26 juli 03.36 MEZT
Laatste Kwartier: .......... 3 augustus 06:59 MEZT
Nieuwe Maan: ............ 10 augustus 05.07 MEZT
Eerste Kwartier: .......... 16 augustus 20.13 MEZT
Volle Maan: .................24 augustus 09.04 MEZT
- Planeten -
Planeten zijn te herkennen doordat ze "constant" licht geven en niet twinkelen zoals sterren. Ze lijken ze soms helderder te
zijn dan de sterren, wat vooral duidelijk te zien is bij Venus en Jupiter, en soms bij Mars. Zij verplaatsen zich langzaam
tussen de sterren.
Planeten komen net als de zon en de sterren op in het oosten en gaan dan via het zuiden uiteindelijk weer onder in het westen.
Dus, hoe later in de tijd, hoe meer zij zich naar het westen hebben begeven.
In de loop van het jaar lijken de sterrenbeelden zich aan de hemel ten opzichte van de Poolster te verplaatsen tegen de
wijzers van de klok in als je met je gezicht naar het noorden staat. Zo zou je bijvoorbeeld ongeveer een halve maand later
een uur eerder naar buiten moeten wil je de sterrenbeelden op dezelfde plaats zien als vandaag.
Mercurius : is eind juli maand waarneembaar laag in het westen. Ook in augustus is Mercurius nog waarneembaar echter is het met het blote oog lastig. Probeer eens met een verrekijker.
Venus : is na zonsondergang waarneembaar in het westen.
Mars : is ´s avonds te zien in het westen tot maximaal twee uur na het ondergaan van de zon. Mars is uiteraard minder helder dan Venus die in augustus ook in de buurt staat.
Jupiter : is een groot deel van de nacht te zien in het sterrenbeeld "Pisces" (Vissen).
Saturnus : is deze maand ´s avonds nog even te zien in in het sterrenbeeld "Virgo" (Maagd) net als Mars in de maand augustus.
Uranus : is evenals Jupiter waarneembaar in het sterrenbeeld "Pisces" (Vissen). Er is wel een telescoop voor nodig.
Neptunus : is ´s nachts waarneembaar in het sterrenbeeld "Aquarius" (Waterman). Zonder een kleine telescoop is deze ver verwijderde planeet niet waarneembaar
Meteoren
Er zijn deze maanden maar liefst vijf meteorenzwermen aktief. Hieronder een overzicht.
alpha-Capricorniden is de eerste van dit rijtje. Deze zwerm is aktief tussen 3 juli en 15 augustus en heeft zijn maximum in de
nacht van 30 op 31 juli met een ZHR van slechts 4. Het zijn vaak heldere en trage meteoren.
delta-Aquariden-zuid is de tweede van dit rijtje en aktief tussen 12 juli en 19 augustus en heeft zijn maximum in de
nacht van 28 op 29 juli met een ZHR van 20. Ook deze meteoren zijn vaak heldere en trage meteoren met kans op vuurbollen.
Nadeel is dat de maan net vol is geweest.
Perseïden is wellicht de meest rijke zwerm van het jaar en aktief tussen 17 juli en 24 augustus en heeft zijn maximum in de
nacht van 3 augustus om 03:00 uur MEZT met een ZHR van maar liefst 100. Perseïden zijn snelle meteoren met kans op nalichtende sporen.
kappa-Cygniden is de vierde in rij en aktief van 3 tot en met 25 augustus en heeft zijn maximum in de
nacht van 18 op 19 augustus met een ZHR van 3. Deze meteoren zijn traag, vaak helder met kans op vuurbollen.
alpha-Aurigiden is een zwerm welke aktief tussen 25 augustus en 8 september en heeft zijn maximum
op 1 september rond 07:00 uur MEZT met een ZHR van 7. Aurigiden hebben echter in het verleden wel eens gezorgd voor verrassingen door op een ZHR te komen
van zo´n 60.
Meer info over meteoren is te vinden bij: KNVWS werkgroep meteoren of Dutch Meteor Society
Wil je meer informatie of heb je vragen, stuur een mailtje naar:
|