Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 28 juni 2008 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Voorlopige reactie op wichelroedetest / de telescoop bestaat 400 jaar
      Twee weken geleden, op 14 juni 2008, werd door de Stichting Weer- en Sterren-kunde Eemsmond in samenwerking met een medewerker van het Universitair Medisch Centrum Groningen als pilot project een wetenschappelijke test georganiseerd over het wichelroedelopen. Het gebeuren vond plaats in een boerderij op het Hogeland. In totaal hebben 22 deelnemers (lopers) ieder drie maal langs een traject gelopen, waarlangs op 20 plaatsen al of geen voorwerpen al of niet zichtbaar waren neergelegd. Zij werden daarbij door drie controleurs in de gaten gehouden en hadden van tevoren geen contact met de neerleggers die de voorwerpen over het traject hadden verdeeld. Ook degenen die aan de beurt waren geweest konden geen contact maken met hen die nog moesten lopen. Om te beginnen werd op een lijst aangegeven op welke van de 20 voorwerpen men dacht te reageren met de wichelroede. Er waren voorwerpen van glas, hout, papier, ijzer, aluminium en messing en ook een flesje water, magneten, batterijen en een kuipje appelstroop. Uit de testresultaten blijkt dat er weinig overeenkomst bestond tussen de lopers onderling en dat hun resultaten over het algemeen ook niet leken op datgene wat zij verwacht hadden. Wat daarvan de oorzaak was, zal verder onderzocht moeten worden. In ieder geval kan uit de test niet worden afgeleid dat het wichelroede effect niet bestaat. Als alle gegevens zijn verwerkt kunnen nadere conclusies worden getrokken. Het lijkt de moeite waard om met het onderzoek verder te gaan. Na de zomervakantie komen we hierop terug.

      In het jaar 1608, nu 400 jaar geleden, werd min of meer bij toeval de telescoop uitgevonden. Het gebeurde in Middelburg bij de brillenmaker Hans Lipperhey. Vermoedelijk door te spelen met de brillenglazen ontdekte men dat er een vergrotend effect ontstond, terwijl door twee lenzen tegelijk werd gekeken die op een bepaalde afstand werden gehouden en de voorste lens minder sterk was. Een octrooi werd niet verleend door de tegenwerking van een concurrent Zacharias Janssen die een valse claim op de uitvinding legde. De eerste sterrenkundige waarnemingen met de telescoop werden gedaan door Galileo Galilei in 1609. Hij herkende de kraters op de maan en ontdekte ondermeer de vier grootste manen van Jupiter en de schijngestalten van Venus. Bovendien zag hij dat de zon regelmatig vlekken op het oppervlak vertoonde. Door zijn waarnemingen bekritiseerde Galilei het destijds gangbare wereldbeeld dat de aarde het middelpunt van het universum was. Galilei herkende de aarde als een planeet die evenals Jupiter en Venus om de zon draait. Publicaties volgden, maar de kerk verbood hem deze mening uit te dragen en legde hem de laatste tien jaren van zijn leven als straf een huisarrest op. Het moest tot 1992 duren alvorens de kerk overging tot rehabilitatie van één van de meest bekende grondleggers van de moderne wetenschap. Dankzij de telescoop zijn talloze ontdekkingen gedaan en is veel bekend geworden over het gedrag van materie en straling in de natuur. Het jaar 2009 is daarom uitgeroepen tot het Internationale Jaar van de Sterrenkunde. In het kader daarvan worden verschillende activiteiten georganiseerd. Zie 'Agenda'
      Presentatie: Jan Wildeman
      Techniek: Remco Keizer
      Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra