Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl


  • 28 februari 2009 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    De radiotelescopen van Dwingeloo en Westerbork / komeet C/2007 N3 (Lulin)
      Vandaag een korte impressie van een excursie naar de radiotelesopen van Dwingeloo en Westerbork, georganiseerd door de Vereniging voor Weerkunde en Klimatologie (provincies Groningen, Friesland en Drenthe). De radiosterrenkunde is in Nederland begonnen met de 25-meter schotel van Dwingeloo die in 1956 officieel in gebruik werd genomen. Daarvoor, in 1944, had H.C. van de Hulst een theoretische verklaring gevonden van de 21 cm straling die door waterstofatomen wordt uitgezonden.



      Professor J.H. Oort nam het initiatief om daarmee met behulp van de radiotelescoop van Dwingeloo het melkwegstelsel te onderzoeken. De spiraalarmen werden in kaart gebracht en ook van de rotatie werd een goede indruk verkregen. De 40 deelnemers aan de excursie (onder wie 6 van de Stichting Weer- en Sterrenkunde Eemsmond) konden een kijkje nemen rond en in de oudste radiotelescoop van de wereld. Uitgebreid werd uitleg gegeven over de werking van het apparaat en over de resultaten van de metingen. Van groot belang is dat er geen storende factoren in de omgeving aanwezig zijn. Na een rustperiode van 8 jaar is het beheer over de telescoop in 2006 in handen gekomen van de stichting "Camras" en is het instrument uitgeroepen tot monument. Er kan nog steeds goed mee worden waargenomen. (Zie: www.camras.nl).



      In 1970 kwam de rij samenwerkende radiotelesopen van Westerbork in bedrijf, waarna de telescoop te Dwingeloo langzaam op de achtergrond raakte. Het instrument van Westerbork had meer mogelijkheden, was gevoeliger en kon scherpere beelden produceren. Ook hierover werd uitgebreid uitleg gegeven. Deze telescoop met nu 14 afzonderlijke schotels van 25 m doorsnee is nog steeds volop in gebruik, terwijl de opvolger LOFAR al in de startblokken staat.

      Komeet Lulin, ontdekt op de sterrenwacht Lu-lin (Taiwan) is langzamerhand op zijn mooist en aan de late avondhemel met een verrekijker goed te zien, tenminste als de bewolking niet stoort. Hij is nu ongeveer van de 4de grootte, heeft een comadiameter van 20 boogminuten en een staartlengte van 1 graad. Mogelijk is ook nog een antistaart te zien. Op de avond van 5 maart passeert de komeet de open sterrenhoop Praesepe in het sterrenbeeld Kreeft, tussen de Leeuw en de Tweelingen. Zie voor nadere informatie: www.kometen.nl.
    Presentatie: Jan Wildeman
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra