Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl


  • 27 februari 2010 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Het ruimteweer / misverstand rond komeet Halley in 1910
      Hoewel er wel vlekken op de zon te zien waren, bleef de activiteit naar de aarde toe matig. Dat wil zeggen dat er de afgelopen week nauwelijks storingen optraden in het magnetische veld van de aarde en in de ionosfeer. Röntgenuitbarstingen, massauitbarstingen en versnellingen in de zonnewind door coronale gaten traden niet op. Wel kan de maand februari 2010 als bijzonder worden beschouwd, omdat er iedere dag sprake was van zonnevlekken. Sinds januari 2007 was dit niet meer voorgekomen. De zon is duidelijk weer begonnen aan een nieuwe 11-jarige periode van activiteit.

      Precies 100 jaar geleden werd komeet Halley weer aan de sterrenhemel verwacht. De aarde zou zelfs door de staart van de komeet bewegen, waarin juist het giftige blauwzuur was ontdekt. Vanwege de ijlheid van een komeetstaart zou dit echter geen enkel gevaar opleveren, maar toch werden mensen bang en brachten hun geld en bezittingen onnodig naar kloosters. Rond eind januari, begin februari 1910 verscheen een zeer heldere en opvallende komeet aan de westelijke avondhemel met een staart van zo'n 30 graden lengte. Velen hebben dit natuurverschijnsel met het blote oog goed kunnen waarnemen. Zij waren ervan overtuigd dat het hierbij om komeet Halley ging.
      In 1983 verscheen er in het Nieuwsblad van het Noorden een aankondiging van een nieuwe passage van komeet Halley in 1986. Eén van de waarnemers uit 1910 reageerde daarop en riep anderen op om ook hun ervaringen te vertellen. Een twintigtal reacties was het gevolg. Door de toenmalige afdeling Eemsmond en de werkgroep Kometen van de Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde werd met een deel van deze oudjes een bijeenkomst belegd in het Drentse Norg, waar zij de gelegenheid kregen hun ervaringen uit 1910 te vertellen. Overduidelijk bleek dat niemand van hen komeet Halley kon hebben gezien, omdat deze destijds vanuit Nederland gezien een zeer ongunstige baan beschreef en slecht zichtbaar was. Wel hadden zij eind januari de boven genoemde zeer heldere Johannesburgkomeet met de lange staart waargenomen. Het was niet anders. Deze komeet was op 13 januari 1910 in Zuid-Afrika ontdekt door een groot aantal mijnwerkers en beschreef een andere baan aan de hemel dan komeet Halley. Hij komt over 4 miljoen jaar terug.
    Presentatie: Maja Dijkstra
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra