Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 10 november 2007 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Hoge waterstand bij springtij / Elfstedentocht en superstorm / Komeet 17P/Holmes
      Een dag na de extra hoge waterstand is Delfzijl natuurlijk het gesprek van de dag. De haven stond in de ochtend van 9 november helemaal blank als gevolg van een storm uit het noordwesten gecombineerd met springtij. De waterstand bereikte een hoogte van 4,21 meter boven NAP. Dit kwam bijna exact overeen met de verwachtingen. De coupures in de dijk werden gesloten. Op de Lofoten was het gisterochtend windstil bij een dik pak sneeuw. Daar zat men precies in het oog van de depressie. Door de sterke wind stuwde het water van de Noordzee in de richting van de Nederlandse, Duitse en Deense kust en was er dijkbewaking nodig. De waterstand werd extra hoog door het effect van springtij. Dit treedt op rond Volle Maan of Nieuwe maan, als zon en maan maximaal aan het water kunnen trekken en de vloed hoger wordt dan normaal. Eb en vloed worden veroorzaakt door de rotatie van de aarde in combinatie met de stand van zon en maan. Vooral de maan heeft veel invloed. Dat zien we aan het verloop van de tijden waarop het vloed is. Elke dag steeds zo'n 30 minuten later. Ook zien we de maan elke dag zo'n 30 minuten later in het zuiden staan.

      Op de website van weerman Piet Paulusma (www.pietpaulusma.sbs6.nl) verscheen een artikel van de Brit Piers Corbyn waarin een verwachting wordt uitgesproken van een superstorm aan het einde van de maand november. Ook de storm van gisteren was voorspeld. Dit alles op grond van het gedrag van de zon en de zonnevlekken. Het lijkt nodig om daar een kritische kanttekening bij te plaatsen. De zon is erg groot in vergelijking met de aarde. Er passen 110 aardbollen op de diameter ervan. Het is vrijwel onmogelijk dat een kleine verandering op de zon precies rond Nederland en rond 28 november een effect van een superstorm veroorzaakt. Vermoedelijk is hier sprake van een verband tussen het gedrag van de zon en het optreden van een storm, maar dat wil nog niet zeggen dat het ene het gevolg is van het andere. Iets dergelijks geldt voor de Elfstedentocht. Deze is nooit verreden tijdens een maximum van de activiteit van zonnevlekken. Sinds 1909 zijn er 9 minima geweest (en dus periodes waarin de zon iets minder energie uitstraalde), waarin 10 van de 15 Elfstedentochten werden verreden. Sommige mensen concluderen daaruit dat er in het komende jaar 2008 weer een Elfstedentocht zal komen. Ook dit is een conclusie op grond van een zeker verband, waarbij oorzaak en gevolg niet goed zijn aan te wijzen. Bovendien is de kans op een Elfstedentocht afgenomen, omdat de bevolking in Friesland is toegenomen (meer huizen met verwarming) en ook de industrie (lozingen op het oppervlaktewater). Daardoor wordt de temperatuur van het water in de kanalen hoger. Bovendien wordt het water vuiler, waardoor het ook minder snel bevriest.

      Let tenslotte op de heldere komeet 17P/Holmes die zich vlak bij de ster a Per in het sterrenbeeld Perseus bevindt. Kijk met een verrekijker. Nadere informatie is te vinden op www.spaceweather.com of www.kometen.nl.

      Presentatie: Jan Wildeman
      Techniek: Remco Keizer
      Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra