Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl


  • 10 april 2010 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Het ruimteweer / vier planeten tegelijk te zien
      In de afgelopen maand februari is er geen enkele dag voorgekomen, waarop geen zonnevlekken te zien zijn geweest. De extra lange minimum periode van de 11-jarige vlekkencyclus is daarmee voorgoed voorbij. Op weg naar het volgende maximum worden weer veel interessante verschijnselen verwacht die ontaarden in magnetisch storingen, ontvangst van radiostraling en het voorkomen van poollicht op lagere breedtes op aarde.
      Op 5 en 6 april was er al een verhoogde magnetische activiteit merkbaar die leidde tot extra poollicht in ondermeer het noorden van Canada, Alaska en Noorwegen. De oorzaak hiervan was een plotselinge versnelling in de zonnewind van 400 tot 800 km/s door de passage van een coronaal gat. Dat is een gebied op de zon dat er in opnamen in ultraviolette straling donker uitziet en waaruit om de een of andere reden de zonnewind een stuk sneller kan ontsnappen. Een verandering in die snelheid geeft aanleiding tot een verstoring (extra ionisatie) in de ionosfeer en het magneetveld van de aarde en een verhogong van de poolicht activiteit.
      De op 27 februari 2010 begonnen dips in de röntgenstraling (grafiek GOES satelliet) zijn vandaag of mogen weer ten einde. De satelliet heeft dan gedurende zijn gehele omloop van 24 uur de zon weer in beeld.

      Momenteel zijn er aan de westelijke avondhemel kort na zonsondergang en laag boven de horizon twee planeten met het blote oog waar te nemen: de zeer heldere en opvallende Venus en meer naar rechts de zwakkere Mercurius. In een verrekijker zijn beide in één beeldveld te zien. In een grotere telescoop zijn van de planeten de schijngestaltes te zien. Zij zien er uit als halve maantjes vanwege de hoek die zij maken met de aarde en de zon. Mercurius en Venus kunnen alleen 's avonds of 's morgens worden waargenomen, omdat zij zich bewegen in banen binnen de aardbaan. Bovendien wordt de omloopperiode korter naarmate een planeet zich dichter bij de zon bevindt.
      Gedurende bijna de hele nacht zijn ook nog de planeten Mars en Saturnus te zien. De heldere en rode planeet Mars bevindt zich in het sterrenbeeld Kreeft, rechts van de Leeuw en vlak bij de open sterrenhoop Praesepe (M44). Een mooi beeld in de verrekijker. Saturnus staat opvallend aan de linkerzijde van de Leeuw in de Maagd en toont in een grotere telescoop zijn prachtige ringen.
    Presentatie: Harma van Nieuwpoort
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra