Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 8 december 2007 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Regionale klimaatsverandering / Komeet Holmes / Geminiden / Leven in de ruimte
      Volgens een team van onderzoekers van de universiteit van Colorado kan een wisselende activiteit van de zon leiden tot kleine regionale temperatuurvariaties op aarde. (Bericht van 13 nov 2007). Tijdens een maximum in de 11-jarige cyclus zijn er meer zonnevlammen en daarmee een grotere productie van energierijke straling. Dit beïnvloedt de wisselwerking tussen het aardoppervlak en de atmosfeer en is daarmee de motor voor de globale circulatiepatronen en het (regionale) klimaat. Het globale effect is klein in vergelijking met de menselijke uitstoot van CO2 en de uitwerking van vulkanen, maar regionaal is het zeker niet te verwaarlozen. Om de menselijke invloed op het klimaat goed te kunnen bepalen is het nodig de exacte invloed van de zon te kennen. De gegevens tot nu toe waren afkomstig van de SORCE-satelliet van de NASA (SOlar Radiation and Climate Explorer, 2003). In 2008 wordt door de NASA de Solar Dynamic Observatory gelanceerd die o.m. de variaties gaat meten in de extreme UV-straling van de zon.

      Komeet 17P/Holmes is nog steeds met enige moeite met het blote oog te zien in de buurt van de helderste ster (Mirfak) van het sterrenbeeld Perseus, de hele nacht nabij het zenit. Een zoekkaartje is te vinden op www.spaceweather.com of bij de werkgroep Kometen op www.kometen.nl. Omdat de staart van de komeet zich precies van ons af en in de kijkrichting bevindt, kan deze niet worden waargenomen, ook niet met de verrekijker. De coma ziet eruit als een bijna ronde vlek die naar het centrum helderder wordt. De laatste tijd neemt de totale helderheid enigszins af, omdat de komeet zich van de aarde verwijdert. Het heldere gebied in de coma wordt langgerekter en de rand van de coma wordt minder scherp in de richting van de zon af. We kijken onder een iets veranderende hoek tegen de komeet aan. Op goede foto's zijn wel sporen van de staart zichtbaar.

      In de nachten van 13 op 14 en van 14 op 15 december is er een verhoogde activiteit te zien van de zwerm vallende sterren die de Geminiden worden genoemd. Zij worden veroorzaakt door kleine stofdeeltjes die afgestoten zijn door de planetoïde 3200 Phaeton. De aarde vliegt met hoge snelheid tussen 30 en 80 km/s door de stofwolk heen waardoor de hoge wrijving in de atmosfeer voor de lichtsporen zorgt. De sporen lijken schijnbaar uit het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) te komen, vandaar de naam.

      Op 12 december aanstaande is er bij de Stichting Weer- en Sterrenkunde Eemsmond (www.kijkeensomhoog.nl) een presentatie over "DNA en Leven". De spreker is de microbioloog dr. A.J. Scheffer. Hier kan men de kennis opdoen die nodig is bij de zoektocht naar buitenaards leven in ons eigen zonnestelsel, of op planeten bij andere sterren. De kans daarop is zeker niet nul, omdat de aarde ook meetelt. Er zijn inmiddels ruim 200 exoplaneten ontdekt, waarbij van sommige zelfs de samenstelling van de atmosfeer kon worden bepaald. De avond wordt gehouden bij Egyptisch Restaurant Nefertari te Appingedam en begint om 19.30 uur. De toegang is gratis, de consumptie niet.

      Presentatie: Jan Wildeman
      Techniek: Remco Keizer
      Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra