Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 6 september 2008 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Het smelten van de poolkappen / Astrologie <-> Astronomie
      Momenteel wordt er in Nederland druk nagedacht over de verdediging van het land tegen het stijgende waterniveau van de zee en de rivieren. (Rapport Veerman). Naar aanleiding daarvan even een korte bespiegeling over het smelten van sneeuw en ijs in relatie met de stijging van de zeespiegel. Sneeuw en ijs bevinden zich in de omgeving van de polen, op Groenland en in de gletsjers. Het ijs van de Noordpool drijft geheel in de zee. Aan de randen ontstaat door smelting een doorvaart voor de schepen rond het noordelijke poolijs. De smelting van het ijs van de Noordpool veroorzaakt geen stijging van de zeespiegel. Het ijsvolume wordt daarbij immers omgezet in een watervolume, dat bovendien circa 10% kleiner is. Daardoor heeft zelfs de 10% van het ijs dat boven water uitsteekt geen effect op het niveau van de zeespiegel. Doe zelf de proef met ijsklontjes in een glas water.
      Heel anders gaat het bij het smelten van ijs dat zich op het land bevindt, zoals op Antarctica, Groenland of de gletsjers. Het aardoppervlak bestaat voor 30% uit land en voor 70% uit zee. De globe op de kast kan dat onmiddellijk duidelijk maken. Ongeveer 3% wordt ingenomen door Antarctica en Groenland, waarbij het zuidpoolgebied nog 7 maal zo groot is als Groenland. De gletsjers nemen een verwaarloosbare plaats in. Aangenomen dat de gemiddelde dikte van de ijskappen op Antarctica en Groenland zo'n 2000 meter bedraagt zullen deze na smelting een zeespiegelstijging veroorzaken van respectievelijk circa 70 en 10 meter. Nu zal het wel heel erg lang duren voordat al het ijs op aarde gesmolten is. Bovendien zitten we nu op de top tussen twee ijstijden en zal tijdens de volgende koudeperiode het zeeniveau weer zo'n 100 meter lager zijn. ("De menselijke Maat", Salomon Kroonenberg, ISBN 9045014645). Op blz. 228 wordt vermeld dat de zeespiegel momenteel stijgt met een snelheid van 2,83 mm per jaar. Denk daarbij ook aan het verschil van 12 meter tussen eb en vloed 2 maal per dag in Bretagne en aan de extra verhoging van 4.20 m in Delfzijl tijdens de storm van 9 november 2007.

      Bij de astrologieprogramma's op de tv blijkt dat zomaar iedereen daaraan kan meewerken en dat het voornamelijk gaat om de opbrengsten die de bellers genereren (Radar). Vanuit astronomisch oogpunt gezien worden er ook vraagtekens gezet bij de astrologie. Hoe kan het dat menselijke eigenschappen verband houden met de stand van de sterren op het moment van geboorte? Wetenschappelijk onderzoek hiernaar heeft dit niet kunnen aantonen. De astrologie maakt zeker al 2000 jaar gebruik van de astronomie, maar is niet helemaal mee gegroeid met de ontwikkelingen daarin. Men gebruikt nog steeds de situatie van enkele duizenden jaren geleden, terwijl intussen het lentepunt door de precessie van de aardas een compleet sterrenbeeld van de Dierenriem is opgeschoven. Zo is een Maagd intussen een Leeuw geworden en een Waterman een Steenbok. Aan de andere kant is de astrologie op te vatten als een grote bron van amusement en voor sommigen als een vorm van therapie. Toch zouden dergelijke zaken niet op onwaarheden gebaseerd mogen zijn en mag de rij sterrenkundeboeken in de winkel best langer worden dan de rij van astrologische boeken.
    Presentatie: Jan Wildeman
    Techniek: Remco Keizer
    Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra