Radio Havenstad FM

'Rondje Havenstad'


  • 5 april 2008 (tussen 12:00 en 14:00 uur)


    Zonnevlekken, zomertijd, Jules Verne
      Na een lange periode met een vlekkeloze zon kon er vanaf 24 maart weer enige activiteit worden waargenomen. Eén voor één kwamen er door de rotatie van de zon in een paar dagen tijd drie groepen van zonnevlekken (actieve gebieden) tevoorschijn, genummerd: AR 10.987, AR 10.988 en AR 10.989. Natuurlijk was iedereen nieuwsgierig of deze vlekken al bij de nieuwe cyclus (24) hoorden die op 4 januari van dit jaar begonnen was, of dat zij nog deel uitmaakten van de vorige cyclus (23). Uit een nauwkeurige plaatsbepaling met behulp van een meetoculair en gegevens uit de Sterrengids 2008 kon worden afgeleid dat deze drie groepen zich op het zuidelijk halfrond van de zon bevonden en wel uiterst dicht bij de equator. Dit duidde erop dat het hierbij ging om vlekken van de oude cyclus. Het magnetogram op het internet (Active Region Monitor op www.bbso.njit.edu/) gaf hiervoor de bevestiging. Ook de richting van het magnetische veld in de groepen hoorde nog bij de oude cyclus. Opmerkelijk is dat er nu een periode is waarin de oude en de nieuwe cyclus op de zon samenvallen.

      Met de jetlag door de overgang naar de zomertijd in de vroege ochtend van 30 maart viel het in de studio nog wel mee, hoewel er toch een zeker gevoel heerste van een dwang om een uur eerder op te staan en naar bed te gaan. Velen zullen het prettig vinden dat het 's avonds (schijnbaar) een uurtje langer licht is en zijn bovendien blij dat zij niet zelf alle klokken een uur vooruit moesten zetten. Dat gebeurt automatisch (radio controlled) door de zender DCF77 in Frankfurt door middel van gecodeerde secondepulsen, waaruit op ieder moment de gegevens over de tijd zijn af te leiden. Toch leidt de overgang van wintertijd naar zomertijd (en omgekeerd) tot onnodig veel verwarring, misverstanden en verstoringen van het bioritme en is het maar de vraag of dit nadeel opweegt tegen het (vermeende) voordeel van energiebesparing.

      Op 3 april j.l.om 16.41 uur is het eerste onbemande automatische transport voertuig (ATV) "Jules Verne" van de ESA met behulp van zijn eigen intelligentie en gevoelige optische sensors gekoppeld aan het bemande internationale ruimtestation (ISS) op een hoogte van 345 km boven de aarde. Het ruim 10 meter lange cilindervormige voertuig met een diameter van 4,5 meter bracht deze keer zo'n 4,6 ton lading mee, waaronder 270 kg drinkwater, 21 kg zuurstof, zonnepanelen, etc. De heenreis was een soort (zeer geslaagde) testvlucht. Tijdens de koppeling die circa zes maanden zal duren wordt het voertuig door de bemanning van het ISS leeg gehaald en vinden de nodige baancorrecties plaats van het ISS zelf met behulp van de motor van het ATV. Helemaal gevuld met afval zal het ATV uiteindelijk gecontroleerd terugkeren in de dampkring en daar door de wrijving "verbranden". Dit zal zeker met grote lichtverschijnselen gepaard gaan, maar vanwege de veiligheid vrijwel zeker boven één van de oceanen. Via de websites www.spaceweather.com en www.heavens-above.com en verdere links zijn de verrichtingen van Jules Verne te volgen. De ATV's nemen de bevoorrading van het ISS over, omdat daarvoor na 2010 geen spaceshuttles meer zullen worden ingezet. De Jules Verne is een grote pluim voor de ESA.

      Presentatie: Jan Wildeman
      Techniek: Remco Keizer
      Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra