Radio Havenstad FM
'Rondje Havenstad' vanuit ’t Lokaal te Delfzijl
3 oktober 2009 (tussen 12:00 en 14:00 uur)
Kosmische straling
De zonnevlekken van de afgelopen week zijn weer verdwenen en de vlekkenloze periode gaat weer een tijdje voort. Dat houdt tevens in dat ook de zonnewind minder snel is en minder deeltjes per cm3 met zich mee voert en dat mede daardoor ook het magnetische veld rondom de zon aan kracht verliest. De zonnewind is een continue stroom van zeer kleine geladen deeltjes die vanaf de zon in alle richtingen de ruimte in wordt geblazen. Een eigenschap van een stroom geladen deeltjes is dat deze een magnetisch veld opwekt. Hoe zwakker de stroom, hoe zwakker het veld. Dit veld reikt overigens wel tot voorbij de randen van het planetenstelsel. Een afzwakking van dit interplanetaire magnetische veld heeft tot gevolg dat de zeer snelle deeltjes en elektromagnetische golven van de kosmische straling meer kans krijgt om ondermeer de aarde te belagen. Kosmische straling is afkomstig van buiten het zonnestelsel en ontstaat door fysische reacties in sterren en sterrenstelsels. In de dampkring reageert de kosmische straling met luchtmoleculen, waardoor zij als een shower het aardoppervlak bereiken. Kosmische straling kan schade aanrichten aan de gevoelige apparatuur van satellieten en ruimtesondes en zelfs aan de ruimtevaarders die zich daarin bevinden.
Gedurende dit jaar 2009 is de intensiteit van de kosmische straling in de buurt van de aarde tot 19% boven de hoogste waarde die de afgelopen 50 jaar is gemeten. (Richard Mewaldt, Caltech). De huidige meting is gebaseerd op de detectie van kernen van ijzeratomen. De verwachting was dat de intensiteit weer zou afnemen, maar doordat het zonneminimum zich blijft doorzetten is dat niet het geval. Overigens is de aarde niet in gevaar. De atmosfeer en het aardse magnetische veld vormen een goede bescherming. Bovendien heeft de aarde honderden jaren geleden zelfs een drie tot vier maal hogere intensiteit van kosmische straling doorstaan. Dat is af te lezen aan de boringen in het ijs van de Zuidpool. Kosmische straling produceert namelijk een isotoop van beryllium dat in de boorkernen is terug te vinden.
Door de toename van de kosmische straling kunnen bovendien meer wolken worden gevormd, waardoor een afkoelend effect optreedt doordat het instralende zonlicht meer wordt terug gekaatst.
Zie voor meer informatie: www.spaceweather.com van 29 september 2009.
Presentatie: Maja Dijkstra
Techniek: Remco Keizer
Samenvatting en bijdrage: Wim Zanstra
|