Moonbouncing





Het "HF Active Auroral Research Program" (HAARP) in Alaska en de "Long Wavelength Array" (LWA) in New Mexico deden op 19 en 20 januari 2008 een maan echo experiment. Radio amateurs werden daarbij uitgenodigd om mee te luisteren naar radio echo's van de maan. Reflecties van radiosignalen worden al vele jaren waargenomen op VHF en UHF, maar van signalen met veel lagere frequenties werd tot voor kort verondersteld dat zij niet tegen de maan zouden terugkaatsen en dat er zodoende bij deze frequenties geen reflecties waargenomen zouden kunnen worden. Het HAARP experiment bestond uit een zender die gedurende 2 seconden een signaal uitzond, waarna de zender weer uitgeschakeld werd. In de daarop volgende 3 seconden radio stilte werd er geluisterd. Na deze 5 seconden begon er weer een uitzending van 2 seconden en 3 seconden stilte. Dit herhaalde zich gedurende een uur. Op 19 januari 2008 werd er uitgezonden op 6.7925 MHz van 0500-0600 UTc en op 7.4075 MHz van 0600-0700 UTc. Op 20 januari 2008 werd uitgezonden op 6.7925 MHz van 0630-0730 UTc en op 7.4075 MHz van 0730-0830 UTc. De eerste dag werd er ondermeer vanuit Appingedam geluisterd. Daarbij werd gebruik gemaakt van Spectrum Lab, een computerprogramma dat spectrogrammen maakt van het ontvangen audio spectrum en de radiosignalen zichtbaar maakt op het computer scherm. Spectrum Lab is in staat om signalen aan te tonen die voor het gehoor niet boven de ruis uitkomen. Het directe skywave signaal van de HAARP zender werd wel zwak ontvangen, maar helaas werd er geen echo van de maan waargenomen tijdens de periodieke radiostiltes. Een mede radioamateur in Canada, Vernon Matheson (VE1VDM) had meer geluk. Hij ontving zowel de HAARP uitzending via de skywave als ook de reflectie van de maan.



In bovenstaand spectrogram van Vernon (vmath@eastlink.ca) is mooi het looptijdverschil zichtbaar en de 4 Hz frequentieverschuiving ten gevolge van het Dopplereffect die optreedt door het groter worden van de afstand tussen zender, de maan en de ontvanger. De HAARP uitzending is zichtbaar op 6792500 Hz. De reflecties van de maan 4 Hz daaronder met een delay (vertraging) van 2 seconden. In onderstaande figuur is een spectrogram afgebeeld met daarin de 2 seconden lange HAARP uitzendingen en vervolgens de helaas 3 seconde dodelijke stilte in Appingedam. Reden: de maan ging op 19 januari om 0520 UTc onder. Deze opname was een uur later.



Op 20 januari 2008 werd wederom in Appingedam, zowel op 6.7925 MHz als op 7.4075 MHz, geluisterd, of liever gezegd, gekeken met Spectrum Lab. Deze keer was zelfs de skywave op 6.7925 MHz niet waar te nemen. Desondanks hadden de maanreflecties wel door kunnen komen, maar die bleven ook weer uit. Nadat HAARP volgens het geplande uitzendschema om 07:30 UTc van frequentie wisselde naar 7.4075 MHz werd de skywave op een gegeven moment wel duidelijk waarneembaar. Dat heeft alles te maken met de voortplantingsomstandigheden van radiogolven in de ionosfeer. Dat er ook tijdens deze tweede dag van de experimenten op de korte golf (HF) vanuit Appingedam in de spectrogrammen geen echo's van de maan konden worden gezien, had zeer waarschijnlijk weer te maken met de stand van de maan. Die was namelijk om 0629 UTc al onder de horizon verdwenen, voor de aanvang van de uitzendingen. Het mag duidelijk zijn geworden dat de echo's van de maan zich niet volgens de kromming van de aarde voortplanten, zoals dat het geval is bij de skywave. Ook zou het mogelijk geweest kunnen zijn dat het door de maan gereflecteerde signaal onvoldoende sterk was om nog via de ionosfeer rond de aarde gereflecteerd te kunnen worden. Als extra werd nog even gelet op eventuele long delayed echos, maar tevergeefs. Op deze tweede dag van het experiment kwam ook nog het bericht van Vernon Matheson in Canada dat zijn echo van de maan op de frequentie van 6.7925 MHz met een Dopplershift van 4 5 Hz rond 0649 UTc sterker werd ontvangen dan de skywave zelf. Een verklaring daarvoor werd niet gegeven. Zie tevens:
www.haarp.alaska.edu/haarp/mbann.html
www.haarp.alaska.edu/haarp/index.html

Peter Knol - PA1SDB